ÇİKOLATA KİSTİ (ENDOMETRİOMA)

1. Çikolata Kisti Nedir?

• Çikolata kisti, tıbbi adıyla endometrioma, yumurtalıklarda görülen bir kist türüdür.
• Endometriozis hastalığının bir formudur.
• Rahim içini döşeyen endometrium dokusunun, rahim dışında (özellikle yumurtalıklarda) yerleşmesi sonucu oluşur.
• Kist içinde biriken eski kan koyu kahverengi görünür.
• Bu nedenle halk arasında “çikolata kisti” olarak adlandırılır.

• Çikolata Kisti Nasıl Gelişir?

• Normalde adet döneminde rahim içi dokusu kanayarak vücuttan atılır.
• Endometriozis durumunda bu doku rahim dışında da bulunur.
• Bu dokular da adet döngüsüne bağlı olarak kanar.
• Ancak dışarı atılamayan kan:
  • Yumurtalık içinde birikir
  • Zamanla koyulaşır
  • Kist oluşumuna neden olur

Sonuç olarak İçinde eski kan bulunan, yapışıklık yapabilen bir kist gelişir.

• Çikolata Kisti Neden Olur?

Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak bazı teoriler vardır:

🔹 Geri adet kanaması
Adet kanının tüpler aracılığıyla karın boşluğuna kaçması

🔹 Genetik yatkınlık
Ailesinde endometriozis olanlarda risk artar

🔹 Bağışıklık sistemi problemleri
Vücudun rahim dışındaki hücreleri yok edememesi

🔹 Hormonal faktörler
Östrojen hormonunun etkisiyle dokunun büyümesi

Risk Faktörleri:

• Erken yaşta adet görme
• Geç menopoz
• Doğum yapmamış olmak
• Ağrılı adet öyküsü

• Çikolata Kisti Belirtileri Nelerdir?

Bazı kadınlarda hiç belirti vermeyebilir.

En sık görülen belirtiler:

• Şiddetli adet ağrısı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Kasık ağrısı (özellikle adet döneminde artar)
• Adet düzensizliği
• Gebe kalmada zorluk (kısırlık)
• Bağırsak veya idrar yaparken ağrı

⚠️ İleri vakalarda karın içinde yapışıklık oluşabilir.

• Çikolata Kisti Tedavisinde Neler Yapılır?

Tedavi; hastanın yaşına, şikâyetlerine ve çocuk isteğine göre planlanır.

🔹 İlaç Tedavisi

• Doğum kontrol hapları
• Progesteron içeren ilaçlar
• Hormon baskılayıcı tedaviler
  Amaç:
  ✔️ Ağrıyı azaltmak
  ✔️ Kistin büyümesini yavaşlatmak

🔹 Cerrahi Tedavi

• Laparoskopik (kapalı) ameliyat tercih edilir
• Kist çıkarılır
• Yapışıklıklar temizlenir

Cerrahi şu durumlarda önerilir:

• Büyük kist (>4-5 cm)
• Şiddetli ağrı
• İnfertilite (kısırlık)
• İlaç tedavisine yanıt alınamaması